Vasectomie: Sterilisatie bij de man

1. Inleiding
 
In overleg met uw arts heeft u besloten een vasectomie te ondergaan.  Er zijn verschillende mogelijkheden om ongewenst zwangerschap te voorkomen (bv. de anticonceptiepil, het condoom, het spiraaltje).  Het grote verschil tussen bovengenoemde methoden en sterilisatie is, dat dit laatste beschouwd moet worden als een definitieve anticonceptieve methode, dwz in principe is de sterilisatie onomkeerbaar (onherroepelijk).  Een sterilisatie is dan ook alleen een goede keuze wanneer u zeker weet dat u geen kinderen (meer) wilt.

2. Voorbereiding
 
De dag van de ingreep moet u vrij nemen.  De ingreep moet onder steriele omstandigheden gebeuren om infectie te voorkomen.  Daarom is het nodig de avond voor de ingreep grondig de balzak + de liezen helemaal te scheren.  U hoeft voor de ingreep niet nuchter te zijn. Wanneer u bloedverdunnende middelen gebruikt (Sintrom, Marcoumar, Aspirine-derivaten) zal deze medicatie in overleg met uw behandelend arts enige dagen tevoren gestaakt moeten worden.  Aspirine-derivaten dienen 7 dagen voor de ingreep gestaakt te worden. Na de ingreep neemt u best een strak zittende onderbroek of zwembroek mee, die u zeker tot 24 uur na de ingreep moet aanhouden. Zelf autorijden na de ingreep wordt afgeraden.

3. Ingreep

De vasectomie geschiedt polyklinisch onder plaatselijke verdoving.  Na desinfectie van de balzak krijgt u twee injecties in de huid van de balzak Li en Re.  Vervolgens maakt de arts ter plaatse van de verdoofde huid een kleine snede Li en Re waarbij hij de zaadleiders vrijmaakt.  Van beide zaadleiders wordt een stukje verwijderd en de uiteinden worden afgebonden. Hierna worden zonodig de wondjes weer gesloten met hechtingen, die na ongeveer 1 week oplossen en dus niet verwijderd hoeven te worden. Tijdens de ingreep voelt u vaak een trekkend pijnlijk gevoel in met name de liezen, omdat de zaadleider door het lieskanaal loopt.  De ingreep duurt ongeveer 15 minuten.

4. Na de ingreep

Na de ingreep komen er gaasjes op de beide wondjes die u 2 dagen moet laten zitten. Geadviseerd wordt een strakke onderbroek of zwembroek te dragen. Om nabloeding te voorkomen kunt u de rest van de dag het beste rustig aan doen.  Na 2 dagen kunt u het verband zelf verwijderen.  Hierna mag u weer douchen (baden is na 5 dagen weer toegestaan). Als de verdoving is uitgewerkt, kan het gebied van de balzak en liezen pijnlijk worden.  Hiervoor kunt u een pijnstiller nemen (bv. Paracetamol). De volgende dag kunt u in het algemeen weer aan het werk gaan.  De eerste dagen na de operatie moet u zware werkzaamheden vermijden.  Gedurende ongeveer 5 dagen moet u niet fietsen, sporten, zwemmen of zwaar heffen. Na 5 dagen is geslachtsgemeenschap weer toegestaan.

5. Vruchtbaarheid

Na de ingreep bent u nog niet meteen onvruchtbaar. De eerste maanden na de operatie komen er bij de zaadlozing nog zaadcellen vrij.  Daarom moet u in deze periode nog een voorbehoedsmiddel blijven gebruiken.  Na tenminste 15-20 zaadlozingen, die u in ongeveer 3 maanden na de ingreep moet hebben, zijn de zaadcellen meestal verdwenen. Na deze periode wordt het zaadmonster onderzocht.  Dit onderzoek is essentieel voor het vaststellen van de onvruchtbaarheid.  Hiervoor krijgt u een potje mee, dat u dan met sperma moet inleveren.  Het zaadmonster moet u binnen enkele uren na de zaadlozing inleveren.  De uitslag van het onderzoek krijgt u van uw arts. Zijn er geen zaadcellen meer zichtbaar, dan is de sterilisatie geslaagd en de behandeling teneinde.  In dit geval kunt u stoppen met andere voorbehoedsmiddelen.Het kan zijn dat u meermalen een zaadmonster moet inleveren, totdat de uitslag laat zien dat er geen zaadcellen meer aanwezig zijn.

6. Controle

Zonodig op aanvraag van uw huisarts wordt een afspraak gemaakt voor een controle bij uw uroloog.

7. Complicaties
 
Een geringe blauwverkleuring van de balzak en/of basis van de penis komt vaak voor.  Ook wat bloed- en vochtverlies uit de wondjes is niet verontsrustend en gaat in regel vanzelf snel over.  Zelden treedt een nabloeding of wondinfectie op. Pijn na de ingreep treedt frequent op en gaat gepaard met een zeurend gevoel in de zaadballen of pijn tijdens het lopen.  Meestal duurt dit slechts enkele dagen. U moet uw behandelend arts waarschuwen indien u koorts krijgt (boven de 38°C), er een sterke zwelling van de balzak optreedt, het wondje blijft bloeden of er uitermate veel pijn is. Tevens kan na de sterilisatie een gevoel van stuwing optreden;  dit kan leiden tot pijnlijke sensaties voorafgaand aan de zaadlozing, maar is zeldzaam en meestal tijdelijk.

8. WAT VERDER VAN BELANG KAN ZIJN:

• Er is een uiterst geringe kans dat de uiteinden van de zaadleiders weer aan elkaar groeien en er opnieuw doorgankelijkheid (en dus vruchtbaarheid) ontstaat.  Daarom is een goede controle van het sperma na 3 maanden noodzakelijk.  Deze kans op rekanalisatie bestaat zelfs jaren later (0,038%).
• Soms is het mogelijk dat in het zaadmonster toch steeds enkele zaadcellen aanwezig blijven.  Soms dient dan na overleg met de uroloog een re-sterilisatie te geschieden (uiterst zeldzaam fenomeen van rekanalisatie).
• Vasectomie is in principe een definitieve ingreep.  In voorkomende gevallen kan een sterilisatie wel eens ongedaan gemaakt worden.
• De ingreep heeft geen invloed op het mechanisme van het gevoel bij de zaadlozing.  Na sterilisatie worden de zaadcellen, die nog steeds in de testikels worden gevormd door het lichaam afgebroken.
• Aan het zaadmonster is met het blote oog niet te zien of iemand gesteriliseerd is.  Het zaadmonster bestaat na sterilisatie uit hoofdzakelijk prostaatvocht.
• Wie van beide partners zich laat steriliseren, is een persoonlijke keuze.  Het voordeel van vasectomie is, dat het een relatief lichte ingreep betreft, die polyklinisch onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd.
• Vasectomie geeft geen enkele bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (zoals AIDS, gonorrhoe of syfilis).  Om de kans hiertoe te verminderen, is het raadzaam een condoom te gebruiken.
• Er is geen verband tussen sterilisatie en prostaatkanker.

N.B. Indien u door omstandigheden niet kunt komen, vragen wij u vriendelijk het onderzoek minstens 48 uren vooraf te annuleren. Niet nageleefde afspraken voor dit onderzoek zullen worden aangerekend zonder terugbetaling door het ziekenfonds. Het is namelijk zo dat voor dit onderzoek nogal wat steriel materiaal moet voorzien worden en dat hiervoor ook één verpleegkundige gedurende één uur wordt ingeschakeld. Wij vragen u dan ook begrip voor deze situatie.